Programmaties gewoon secundair onderwijs - schooljaar 2026-2027Advies over de aanvragen voor programmatie van nichebasisopties en niet-duale opleidingen tweede en derde graad gewoon secundair onderwijs voor schooljaar 2026-2027

De Vlaamse Onderwijsraad (Vlor) gaf advies over 122 aanvragen voor nieuwe studierichtingen in het gewoon secundair onderwijs voor schooljaar 2025-2026. Die aanvragen zijn als volgt verdeeld:

• 23 aanvragen voor niche-basisopties van het tweede leerjaar A en B van de eerste graad
• 57 aanvragen voor de tweede graad
• 42 aanvragen voor de derde graad

Criteria

De Vlor adviseert de aanvragen op basis van de criteria uit de regelgeving en bijkomende criteria. Een belangrijk criterium is of de aanvraag past in het (toekomstige) profiel van de school. De Vlor steunt aanvragen van scholen die hun aanbod binnen een studiedomein willen verbreden en op die manier meer keuzemogelijkheden willen bieden aan hun leerlingen na de eerste graad.

Als scholen een nieuw studiedomein aanvragen, bekijken we of er voldoende garanties zijn voor expertise en of er samenwerking is binnen de eigen of de aangrenzende scholengemeenschap. Als de school al een inhoudelijk verwant aanbod heeft, is dat een pluspunt.

Beleidsaanbevelingen

De Vlaamse Onderwijsraad verwijst in de eerste plaats naar zijn advies van 15 juni 2024, over de programmaties gemoderniseerd voltijds (buiten)gewoon secundair onderwijs (2019 - 2024). In dat advies op eigen initiatief brengt de raad onder andere de algemene boodschappen samen die hij sinds 2019 meegaf in de programmatieadviezen, om zo een krachtiger signaal te geven aan de Vlaamse Regering.

Vervolgens geven we nog drie aanbevelingen mee die specifiek betrekking hebben op de programmatieaanvragen voor schooljaar 2026-2027:

• Hou rekening met de capaciteit: We stellen vast dat sommige aanvragen worden geweigerd omdat het aanbod reeds wordt georganiseerd door andere scholen binnen de scholengemeenschap of onderwijszone. Daarbij wordt echter niet altijd rekening gehouden met het feit dat deze scholen mogelijk geen beschikbare capaciteit meer hebben.
• Formuleer een eenduidige definitie en objectieve subcriteria voor de beoogde macrodoelmatigheid net als voor de term ‘niche’. Hou bij alle aanvragen voor niche-opleidingen rekening met de aanwezigheid van het betrokken domein in de school en de studiecontinuïteit, alvorens terug te grijpen naar een beperking van het aanbod. Beoordeel de aanvragen op basis van de inhoudelijke motivering in het dossier eerder dan principieel. Bekijk de aanvragen van een school voor verschillende graden als een geheel.

Omwille van de nieuwe aanvragen voor 3de graad Defensie en veiligheid en 7de jaar Integrale veiligheid, vraagt de Vlor om duidelijkheid te scheppen over de eventuele uitbreiding van het huidige contingent van 16 scholen.